Avrupa Merkez Bankası’nın virüsle imtihanı

Ayça Karaca 12 Mart 2020, 11:39

 

Korona virüsünün küresel ekonomide yarattığı zarar artmaya devam ederken politikacılar ve Merkez Bankalarını harekete geçmeye zorlanıyor. ABD Merkez Bankası (Fed) 2008 ekonomik krizinden bu yana ilk kez acil toplanarak politika faizini 50 baz puan indirdi. İngiltere Merkez Bankası da FED’i ve Kanada Merkez Bankası’nı takiben dün politika fazini 50 baz puan azalttı. Finansal piyasalarda yaşanan sert düşmeler bu kararların arkasındaki motivasyon kaynağı olsa da piyasaların bu kararlara tepkisi son derece sınırlı oldu. Bu da yaşanan olağanüstü gelişmeler karşısında geleneksel parasal ve maliye politikalarının yetersiz olacağını gösterdi.

Bu gelişmeler ışığında Avrupa Parlamentosu ekonomistleri tarafından hazırlanan 11 Mart tarihli gizli ve hizmete özel raporda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) bugünkü toplantısında alacağı karar ve daha sonraki süreçte izleyeceği politikalar değerlendiriliyor. Rapora göre ECB giderek daha ciddileşen ekonomik görünüme karşı harekete geçmesi konusunda artan bir baskı ile karşı karşıya bulunuyor. Bu doğrultuda geleneksel politika araçlarını kullanmaya hazırlanıyor. Bu araçların kullanımı halinde Perşembe günü (bugün) gerçekleşecek toplantıda poltitika faizinde indirim (tahminen10 baz puan), varlık alımlarının genişletilmesi ya da arttırılması ve ileriye yönelik atacağı adımlar hakkında piyasalara bilgilendirme sağlaması bekleniyor.

Ancak bu tarz adımların ekonomik ve mali etkilerinin sınırlı olacağı öngörülüyor. Bununla birlikte politikalarda hiçbir değişikliğe gitmemek ya da manevra alanında esneklik kazanmaya çalışmak da iyi bir seçenek olarak değerlendirilmiyor. İlk durum ekonomik sıkıntı zamanlarında duyarsızlık anlamına gelip siyasi ve toplumsal tepkilere neden olabilir. İkinci seçenek ise piyasadaki istikrarsızlığı arttırıp bir çok borçlu şirketin ve ülkenin finansal görünümünü kötüleştirebilir. Bu gerçekle karşı karşıya kalan ECB piyasalar üzerinde hakimiyeti yeniden kazanmak ve kontrolü sağlamak için ciddi gayret göstermek zorunda görünüyor.

Bunu gerçekleştirmek için en iyi yol olarak ikili bir politika yaklaşımı öneriliyor: i) Öncelikle politika oluşturulurken genel, saldırgan ve savunmacı (zararı sınırlandıran) olmaktan ziyade genişletilmiş ve hedefe odaklı olması gerekiyor. Bu politikaların finansal istikrarsızlığın ve banka sermaye yapılarındaki bozulmanın birleşik risklerini azaltmayı amaçlaması ve aynı zamanda sistemik risk oluşturan banka dışı kuruluşların yetersiz denetimini de arttırması öneriliyor. (ii)İkinci olarak ECB’nin Euro Bölgesinin tümüne büyüyen krizi önlemek için gerekli analitik çerçeveyi sağlamanın yanısıra büyümeye ilişkin çabaları arttırmak için daha aktif olarak politika rehberliğinde bulunması gerekiyor.

Bu kapsamda raporda ECB bir takım eksiklikleri olsa da iyi işleyen bölgesel bir ekonomi kuruluşu olarak değerlendiriliyor. Ayrıca bu hafta açıklandığı üzere AB Komisyonu ile birlikte Avrupa çapında geniş bir koordinasyonu sağlamak için zamanında harekete geçmiş bulunuyor. Merkez Bankalarının küresel düzeyde baş gösteren krize karşı aldığı geleneksel önlemlerin yetersiz kalması Avrupa Merkez Bankası’nı daha proaktif ve kapsayıcı sıradışı politika araçlarına yönlendiriyor.

Yorumlar

Diğer Yazıları