Biraz komplo: Soros’un Facebook kehaneti tuttu mu?

Tim Troy 02 Nisan 2018, 07:33

 

Aslında kehanet değil, öngörü, analiz diyelim. George Soros, Ocak ayında Davos’ta Google ve Facebook’u veri güvenliği, data suiistimali sorunlarına yol açtıkları, kumarhaneler gibi kullanıcıların algısı ile oynadıkları, olağanüstü bir güce eriştikleri gibi gerekçelerle zehir zemberek eleştirdi. Bunları söyleyen kişi 1992'de sterlinin düşeceği yönünde aldığı pozisyonla 1 milyar dolar kazanarak finans tarihine geçen ardından Açık Toplum Vakfı ile siyaset konusunda Dünya gündeminden düşmeyen biri olunca daha fazla önem atfediliyor. Zaten Soros’a gelinceye kadar siyaset ve finans dünyasında bu kadar yerleşik ve güçlü isim Facebook, Google gibi şirketleri bu kadar doğrudan eleştirmemişti. Mart ayında da hepimizin bildiği meşhur Facebook skandalı patladı. Facebook ve Google bütün bu başlıklarda zaten ciddi şekilde uzun bir süredir eleştiriliyordu ama bir anlamda ilk tetiği Soros çekti. Soros, Silikon Vadisi devlerinin üzerine gelen dalgayı mı gördü, yoksa sadece kişisel görüşlerini mi açıkladı, yoksa yatırımcı olarak mı hareket etti bilmiyoruz. Ama gerçek olan ABD Federal Ticaret Komisyonu'nun (FTC) konuyla ilgili başlattığı soruşturmayla birlikte sadece iki günde şirketin hisselerinin %10’dan fazla değer kaybettiği.

Aslında neredeyse son 4-5 yıldır her yeni yıl öncesi özellikle Batı yakası yatırım dünyası ile ilgili hep aynı soru soruluyor. Soruyu soranlar daha çok eski paranın patronları, New York merkezli Batı yakası yatırımcıları ve Wall Street gibi geleneksek medya kurumları: Acaba Silikon Vadisi şirketleri aşırı mı değerli; halka arzların gecikmesi sorunun işareti mi; Silikon Vadisi girişim sermayesi (VC) yatırımları aşırı değerli mi; Ciddi bir ara düzeltme gelecek mi; Özetle, bu Silikon vadisi devleri veya start-up’ları bu kadar para eder mi?

Özellikle Çin ve hatta bir miktar Körfez parasının VC’lere yaptığı muazzam yatırımların etkisiyle halka arza gerek görmeden VC’ler partiyi devam ettirmeye devam ediyorlar. Ama küresel ekonomide düzeltme beklentileri, ABD’nin Çin’in teknoloji firmalarına yatırımı daha da kısıtlayan düzenlemenin gelmekte olması gibi etkenler alarm zillerini yükseltiyor. Bu arada Çin firmalarının doğrudan teknoloji firmalarına yatırımları kısıtlandığı için VC’ler üzerinden vadinin teknolojisine ulaşmaya çalışıyor gibi bir komplo teorisini de burada ekleyelim.

Sırada Tesla ve Amazon mu var?

Facebook ile Google, Soros’un da işaret ettiği gibi aynı tartışmanın ortak öznesi. Ancak Tesla ve Amazon ile ilgili tartışmaların daha farklı boyutlar var. Önce küçük balık Tesla’dan başlayalım. Tesla’nın hisseleri bu Mart ayında neredeyse yüzde 20’den fazla düştü. Sermaye piyasalarındaki en kötü dönemi yaşadı.

Bu dönemde Moody's, Tesla'nın kredi notunu düşürürken şirketin görünümünü negatife çevirdi. Morgan Stanley de Tesla'nın Model 3 üretimini hızlandırması gerektiğini belirtmişti. Gerçekten de Model 3’ün üretim performansı tam bir hayal kırıklığıydı. Ancak en popüler çıkış bundan birkaç hafta önce, ‘Tesla 4 ay içerisinde iflas eder’ diyen hedge fon yöneticisi John Thompson’dan gelmişti. Thompson’un hesabı basitti: Tesla’nın piyasa değeri Ford’un piyasa değerini ikiye katlıyordu. Ancak Ford, geçen yıl 6 milyon araba üretip 7,6 milyar dolar kar açıklarken, Tesla 100 bin araba üretip 2 milyar dolar zarar etmişti. Gerçekten de Tesla’nın işi zor. Ancak, Tesla’nın akıbeti bütün Silikon Vadisi’ni etkileyecek. Eğer Tesla batarsa, bundan sonra hardware’e dayalı iş yapan start-up’ların ve yenilikçi olsa da geleneksel endüstrilerdeki girişimlerin fon almasını çok daha zorlaştıracak.

Google + Walmart; Amazon+Target’ı döver mi?

Gelelim Amazon’a… Şirketin oynadığı kritik rolü anlamak için en doğru yer ABD… ülkede 2017 yılında online perakende satışların büyüklüğü 445 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu rakamın yüzde 44’ü tek başına Amazon tarafından yapıldı. Bütün dünyada Amazon üzerinden 2 milyon kişi ürün satıyor. Çoğu tabii Amerika’da olmak üzere… Her sabah apartmanın önünde onlarca Amazon paketi görüyorum. E-ticaretle hatta ticaretle daha önce alakası olmayan bazı komşularımın Amazon’da dükkanları var. Amazon’da büyük kurumsal yatırımcıların ciddi yatırımları var ve şirketin karlılığı bu yatırımları karşılamıyor. Biraz abartırsak Amazon’a birgün bir şey olsa ertesi gün ABD’de hayatın nasıl devam edeceği muamma. Aslında şirketin başına bir şey gelse bu Amazon’un değil bankaların, milyonlarca tüketicinin ve satıcının sorunu. Ancak, yine de ABD’de başta başkan Trump olmak üzere ciddi bir kesim Amazon’un en azından biraz kolunun bükülmesi gerektiğine inanıyor. Gerçekten de regülasyon açısından Amazon’un çok sorunlu alanları var. Örneğin Dünyanın en büyük online pazaryeri Amazon, aynı zamanda kendi markası ile üretim yaptırıp satıyor. Açıkça kendi müşterileri ile rekabet ediyor. Benim görüşüm bu alanlarda Amazon’a düzeltme geleceği yönünde. Amazon bu riskleri de bertaraf etmek adına kendi şirket vizyonunu konvansiyonel ve online perakendenin birleşeceği yönünde belirliyor. Wholefoods’u satın alması ilk adımdı. Bu yılın en büyük gündemlerinden biri Amazon’un ABD’nin en büyük klasik perakende zincirlerinden Target’ı alıp almayacağı olacak.  Diğer taraftan küçüklü büyüklü birçok aktör Amazon’un rakipsizliğinde sıkılmış durumda. Google ile Walmart’ın işbirliğinin daha da derinleşeceği yönünde beklentiler var ki bence olası. Kısaca bu yıl pazar biraz daha şenlenecek.

Yorumlar

  • Can sansli06 Nisan 2018 22:18ben yazıyı begendim.

    (%0) (%0)
  • Selim06 Nisan 2018 22:17bence yazar ok iyi yakalamış Saros facebook acıklamasını

    (%0) (%0)
  • Tarkan02 Nisan 2018 19:53bu konuya kimse işaret etmemişti yerli yabancı basında güzel bir nokta yakalamış

    (%0,00) (%100,00)

Diğer Yazıları